Brainstormen? Dat doe jij fout!

We gaan eens even brainstormen zegt de chef. Op vrijdagmiddag om half vier (foute tijd) komen we bij elkaar (groep goed geselecteerd met probleemeigenaren, generalisten en wilde ganzen?)

Vrijdagmiddag. “Kijk, dit is het probleem” zegt de chef (ís dat wel het probleem en hoe weet hij dat?)

Zijn er criteria vastgesteld die helpen om de gewenste situatie te bereiken? Weten we hoe het probleem eruit ziet als het is opgelost?

De groep zit bij elkaar. De chef legt het probleem op tafel (verder geen discussie…) en de jongste medewerker, fris als hij nog is, komt met een bizar goed idee…. De chef: “Jongen fijn dat je wil meedenken maar je komt net kijken. Geloof me dat hebben we al lang geleden al eens geprobeerd”(ideakiller!!!). En zo krijgt de jongste medewerker nóg een lading tegenwerpingen over zich heen. Hij houdt wijselijk de mond…

“Wacht even!” hoor ik u denken.. “Probleemeigenaren, criteria ideakillers??? Waar hebben we het over???”

We hebben het over brainstormen. U weet wel, dat bedenken van ideeën dat u op uw werk soms mag doen, maar ook in uw gezin om een vakantie te plannen, of binnen uw vereniging om nieuwe toekomstplannen te maken.

Geloof me, als u nooit eerder gehoord heeft van gestructureerde en gefaciliteerd brainstorms gaat u de mist in.

Alex Osborn heeft ooit het brainstormen bedacht en samen met professor Sid Parnes heeft hij de moeder van alle creativiteitsprocessen, Creative Problem Solving (CPS), ontworpen.

Ik gebruik al ruim twee decennia deze technieken aangevuld met de laatste nieuwe systematieken maar CPS blijft de basis.

Kijk hieronder hoe ik een brainstorm aanpak. Het vergt investering aan de voorkant maar geloof me dat de wijze waarop u het nu (waarschijnlijk) doet véél meer tijd en geld kost.

Ga er maar eens voor zitten..

Begin bij het begin: de vraag

In de praktijk is het maar al te vaak zo dat er snel naar een conclusie gesprongen wordt als het gaat om het aanwijzen van een probleem. En dáár gaat het dus meteen fout…
Het is logisch dat als we over het verkeerde probleem brainstormen, we de verkeerde ideeën krijgen…

In de systematiek die ik aanbied is royaal ruimte opgenomen voor vraagverheldering. Ook als u nog een wat vage vraag hebt. We gaan samen op zoek! En we gaan het vinden!
In het model Productive Thinking, dat hieronder is afgebeeld zien we dat.

Mét u zullen we, vóór we beginnen aan vervolgstappen, zorgvuldig gaan kijken waar de “itch”, de angel zit. Is de vraag de juiste vraag of zit er een vraag achter de vraag, een probleem achter het probleem?

Opbouw van het proces

Het proces in uitvoerende zin beslaat, in de ideale vorm, vier tot vijf dagdelen. We kunnen dit natuurlijk ook in één dagdeel doen maar bedenk dat het bouwen van een solide huis ook tijd kost! De tijdsinvestering die u erin stopt krijgt u ruimschoots terugbetaald met een gedegen resultaat!

Dagdeel 1: intake (één tot anderhalf dagdeel)

Met de “probleemeigenaar” gaan we uitvoerig in op wat we zien in de huidige situatie en wat er tot nu toe gebeurd is (Zie model Productive Thinking “What’s going on”). Vragen als: “Wat hebben we tot nu toe gedaan, wie heeft er mee te maken, waarom deden we dingen die we gedaan hebben, wat heeft gewerkt , wat heeft niet gewerkt, hoe lang bestaat deze situatie al” enz. zijn relevant.

We zullen zien dat er een enorme berg aan informatie vergaard wordt . De  dingen die voor ons “normaal” lijken en daardoor niet of nauwelijks benoemd worden blijken soms de kern van de oorzaak te zijn.

Een extra onderdeel in deze fase is de tool DRIVE.
DRIVE is een acroniem dat staat voor Do, Restrictions, Investments, Values en Essential outcomes.
Deze tool helpt ons voor de vraagstelling criteria te bedenken waar we rekening mee moeten houden.

Vervolgens gaan we met de “ probleemeigenaar” benoemen hoe de situatie eruit ziet als het probleem is opgelost (zie model Productive Thinking “ What’s success” ).

Uiteindelijk komen we (zie model Productive Thinking Catalytic question) tot een katalyserende (tot de verbeelding sprekende) vraag die de basis gaat worden voor onze brainstormdag.

Tijdens onze intake zullen we ook inzoomen op de samenstelling van de brainstormgroep waarbij we zorgvuldig letten op het aandeel probleemeigenaren, generalisten maar vooral ook “wilde ganzen”. Deze laatste groep bestaat uit creatieve denkers die gewend zijn om veel ideeën in korte tijd te genereren.

Dagdeel 2 en 3 

Tijdens de brainstormsessie zullen we met een groep van maximaal 15 geselecteerde deelnemers aan de slag gaan om nieuwe ideeën te bedenken voor onze uitdaging. Op het einde van deze dag zal een eerste schifting worden gemaakt. Resultaat is een aantal ideeën en concepten richting uiteindelijke oplossing.

Dagdeel 4 Convergentie (één tot anderhalf dagdeel): 

In het laatste ( één tot anderhalve) dagdeel gaan we de oogst van de brainstorm nogmaals selecteren en onder de loep leggen. Dit wordt gedaan door “ de probleemeigenaar” aangevuld met enkele ondernemers uit de brainstormgroep c.q. stakeholders door de ondernemer zelf gekozen. Hiervoor gebruiken we een aantal tools om de ideeën te versterken en levensvatbaar te maken. Hier zoeken we ook naar de ingrediënten die de ondernemer gaat vervatten in business proposities.

Ik heb beschreven hoe een brainstormproces werkt maar dat wil nog niet zeggen dat het nu allemaal soepel zal verlopen. Ik help u graag om aan u te leren hoe u dergelijke processen zélf effectief en succesvol in uw organisatie kunt neerzetten. Maak een afspraak en de stilte voor de (brain)storm) is snel voorbij