Under pressure: groepsdruk!


Groepsdruk is een fenomeen dat we misschien niet meteen als zodanig ervaren. Meestal achteraf is er die bekende knoop in je maag.

Het ontstaat meestal zonder dat we er erg in hebben… 

Dominante personen in een vergadering maken er handig gebruik van door hun mening fors te ventileren, vervolgens rond te kijken om te onderzoeken of er twijfelaars en instemmers zijn. De volgende magistrale move is het binnenhengelen van deze “zielsverwanten” door ze een virtuele instemmende aai over de bol te geven. “Kijk, hij zegt het ook”

Dodelijk en levensgevaarlijk want de underdog in de discussie heeft het nakijken omdat hij het absoluut niet zal wagen tegen de opgebouwde meerderheid stelling te nemen.

Groepsdruk. Ten tijde van dictatoriale regimes een van de sterkste wapens. 

Je eigen mening is vanzelfsprekend belangrijk en het ventileren daarvan een grondrecht. Elk mens mag zijn mening uiten. In onze democratie dan…

Maar gehoord worden is ook een democratisch recht!

Democratie (van het Grieks dèmos, “volk” en “kratein, “heersen”, dus letterlijk “volksheerschappij”) is een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Men onderscheidt directe democratie, waarin burgers persoonlijk stemmen over wetten, besluiten en benoemingen, en indirecte, waarin het volk zich laat vertegenwoordigen door een gekozen orgaan, zoals een raad of parlement.

Deze “groepsdruk”situaties zie je bij, niet begeleide, brainstorms meestal ook gebeuren. 

In het geval dat ik een brainstorm begeleid zal het niet verder komen als “dreigen te gaan gebeuren”. Want ik grijp dan in. Een taak als facilitator van een proces is immers om er voor te zorgen dat iedereen op een gelijkwaardige wijze kan deelnemen.

Groepsdruk ontstaat in deze sessies niet zelden omdat bepaalde deelnemers zich bedreigd voelen door veranderingen die als gevolg van het doorvoeren van nieuwe ideeën zouden kunnen ontstaan.

Dán worden de “ideakillers” gelanceerd: “Hebben we al gedaan” , “Vindt onze directie nooit goed”,  “Is de wereld nog niet aan toe”  en ga zo maar door. 

Heb je geen sterke mensen in je meeting die tegenwicht kunnen geven dan kun je je sessie (vergadering of brainstorm) als verloren beschouwen. Tenzij je die bijeenkomst professioneel laat begeleiden.

Tijdens mijn opleidingen in het creatieve denken heb ik les gekregen in groepsdynamica (of groepsdynamiek).

Groepsdynamiek is een systeem van gedragingen en psychologische processen die plaatsvinden binnen een sociale groep (intragroepsdynamiek), of tussen sociale groepen (intergroepsdynamiek).

Tijdens de lessen begreep ik dat ik enerzijds van nature een goede feeling had  maar anderzijds had mijn leven en werk vóór publiek en groepen en de interactie mét het publiek me veel van deze materie geleerd. Het is net als autorijden: als je je rijbewijs hebt gehaald begint het echte leren pas.

Het begint vóór het begint!
Als ik les geef of een proces begeleid zorg ik vóór de eerste deelnemer binnenkomt dat ik alles gereed heb staan. Beamer, laptop, flipover etc. Ik kan dan de tijd nemen om de deelnemers, zoals ik het altijd zeg, te “lezen”. Natuurlijk ben ik geen helderziende maar ik probeer toch een eerste indruk te krijgen. Dat helpt me om de groep goed te kunnen faciliteren.

Er zijn drie types van deelnemers, zo heb ik tijdens een training in de States ooit geleerd (theorie volgens Carson Tate), die je kunt tegenkomen tijdens een sessie:

Gevangenen, vakantiegangers en oprechte deelnemers

  • De gevangene moeteen sessie bijwonen en doet dat dus niet uit vrije wil.
  • De vakantiegangers zal op vergaderingen of conferenties verschijnen, maar meestal voor de extraatjes, zoals gratis eten. Ze vinden het prima om er te zijn maar niet om de juiste redenen. 
  • Dan tenslotte de oprechte deelnemer. Die is actief betrokkenbij het leren. Ze doen niet alleen wat er van hen wordt verlangd maar ook meer.

Als je mensen leert lezen (je kunt het oefenen) ga je anders een gesprek in. Ik gebruik de metafoor van een salsadans vaker: beweeg mee met je partner en voel zijn of haar heupen gezamenlijk op het ritme van de muziek. Dán kom je tot een perfecte dans!

Foursight (zie https://www.sjraputs.nl/foursight/) heeft me enorm geholpen om mensen te “lezen”. Ik herken natuurlijke eigenschappen en weet daarmee om te gaan. Ook in uw organisatie is het belangrijk dat mensen weten wie ze tegenover zich hebben staan en hoe ze daar het meest effectief mee kunnen omgaan. Dat scheelt een boel narigheid en levert een berg harmonie op!

Ik kan als gecertificeerd Foursight trainer ook uw bedrijf of organisatie onder de loep nemen.

Het is dus belangrijk dat u goed inschat hoe uw brainstormgroep of vergaderteam is opgebouwd. Natuurlijk zijn we soms tot elkaar veroordeeld maar zeker dán moeten weten hoe om te gaan met die gevaarlijke insluiper die groepsdruk heet.

Sjra Puts begeleidt uw vergader-en brainstormsessies op een professionele manier. 

Het is de basis van een succesvolle meeting!

Zonder pressure…

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.