Strategische innovatie


Er gaat geen week voorbij of we zien innovatie weer ergens op de agenda staan.

En terecht.

We denken bij innovatie meestal aan productinnovatie of procesinnovatie.

Als we structureler te werk willen gaan spreken we van strategische innovatie.

Bij het bouwen van een innovatienetwerk binnen uw bedrijf is het belangrijk dat we starten met waarnemen. En eigenlijk is dat niets anders dan bij de start van elk creatief denkproces.

Immers alleen wat je hebt waargenomen kun je (en zul je eventueel) veranderen.

Het is daarbij belangrijk zowel naar binnen als naar buiten te kijken.

Daarna is het zaak om de gewenste uitkomsten van je innovatiedrive zorgvuldig te definiëren en te formuleren.

John P.Kotter beschrijft in zijn boek Accelerate de innovatie van binnenuit onder andere met inzet van zogenaamd change agents: medewerkers die graag meewerken aan het neerzetten van een innovatieplatform. Het zorgt voor een breed draagvlak binnen uw bedrijf. 

In de werkwijze van Creative Brainworks worden de change agents op enig moment ook ingezet. 

We starten echter met een Taskforce die de innovatievraag formuleert.

A well defined question is a half solved problem.

Daarna wordt gebouwd aan een team dat organisatiebreed gaat informeren, opleiden en implementeren

Bewustwording- gereedschappen aanleveren en aanleren- implementeren

Belangrijk is natuurlijk dat een innovatiestructuur daarna geborgd wordt in de organisatie en vooral dat voortdurende toetsing plaatsvindt.

In de zin van dynamisch onderhoud tenslotte is het zaak om het platform levendig te houden door voortdurend nieuwe impulsen toe te voegen en medewerkers steeds weer te verleiden om mee te werken aan de creatieve flow en het innovatieproces.

Elk bedrijf, elke organisatie is anders. Het bouwen van een innovatienetwerk, groot of klein, zal dus altijd maatwerk zijn. 


Dit bericht is dan ook bedoeld om aandacht te vragen voor niets en niemand anders dan voor uzelf en uw bedrijf. Om u erover aan het denken te zetten

Neem contact op en laten we samen kijken hoe we door strategisch te innoveren uw bedrijf of uw organisatie naar een volgend level kunnen brengen. 

Brainstormen? Dat doe jij fout!

We gaan eens even brainstormen zegt de chef. Op vrijdagmiddag om half vier (foute tijd) komen we bij elkaar (groep goed geselecteerd met probleemeigenaren, generalisten en wilde ganzen?)

Vrijdagmiddag. “Kijk, dit is het probleem” zegt de chef (ís dat wel het probleem en hoe weet hij dat?)

Zijn er criteria vastgesteld die helpen om de gewenste situatie te bereiken? Weten we hoe het probleem eruit ziet als het is opgelost?

De groep zit bij elkaar. De chef legt het probleem op tafel (verder geen discussie…) en de jongste medewerker, fris als hij nog is, komt met een bizar goed idee…. De chef: “Jongen fijn dat je wil meedenken maar je komt net kijken. Geloof me dat hebben we al lang geleden al eens geprobeerd”(ideakiller!!!). En zo krijgt de jongste medewerker nóg een lading tegenwerpingen over zich heen. Hij houdt wijselijk de mond…

“Wacht even!” hoor ik u denken.. “Probleemeigenaren, criteria ideakillers??? Waar hebben we het over???”

We hebben het over brainstormen. U weet wel, dat bedenken van ideeën dat u op uw werk soms mag doen, maar ook in uw gezin om een vakantie te plannen, of binnen uw vereniging om nieuwe toekomstplannen te maken.

Geloof me, als u nooit eerder gehoord heeft van gestructureerde en gefaciliteerd brainstorms gaat u de mist in.

Alex Osborn heeft ooit het brainstormen bedacht en samen met professor Sid Parnes heeft hij de moeder van alle creativiteitsprocessen, Creative Problem Solving (CPS), ontworpen.

Ik gebruik al ruim twee decennia deze technieken aangevuld met de laatste nieuwe systematieken maar CPS blijft de basis.

Kijk hieronder hoe ik een brainstorm aanpak. Het vergt investering aan de voorkant maar geloof me dat de wijze waarop u het nu (waarschijnlijk) doet véél meer tijd en geld kost.

Ga er maar eens voor zitten..

Begin bij het begin: de vraag

In de praktijk is het maar al te vaak zo dat er snel naar een conclusie gesprongen wordt als het gaat om het aanwijzen van een probleem. En dáár gaat het dus meteen fout…
Het is logisch dat als we over het verkeerde probleem brainstormen, we de verkeerde ideeën krijgen…

In de systematiek die ik aanbied is royaal ruimte opgenomen voor vraagverheldering. Ook als u nog een wat vage vraag hebt. We gaan samen op zoek! En we gaan het vinden!
In het model Productive Thinking, dat hieronder is afgebeeld zien we dat.

Mét u zullen we, vóór we beginnen aan vervolgstappen, zorgvuldig gaan kijken waar de “itch”, de angel zit. Is de vraag de juiste vraag of zit er een vraag achter de vraag, een probleem achter het probleem?

Opbouw van het proces

Het proces in uitvoerende zin beslaat, in de ideale vorm, vier tot vijf dagdelen. We kunnen dit natuurlijk ook in één dagdeel doen maar bedenk dat het bouwen van een solide huis ook tijd kost! De tijdsinvestering die u erin stopt krijgt u ruimschoots terugbetaald met een gedegen resultaat!

Dagdeel 1: intake (één tot anderhalf dagdeel)

Met de “probleemeigenaar” gaan we uitvoerig in op wat we zien in de huidige situatie en wat er tot nu toe gebeurd is (Zie model Productive Thinking “What’s going on”). Vragen als: “Wat hebben we tot nu toe gedaan, wie heeft er mee te maken, waarom deden we dingen die we gedaan hebben, wat heeft gewerkt , wat heeft niet gewerkt, hoe lang bestaat deze situatie al” enz. zijn relevant.

We zullen zien dat er een enorme berg aan informatie vergaard wordt . De  dingen die voor ons “normaal” lijken en daardoor niet of nauwelijks benoemd worden blijken soms de kern van de oorzaak te zijn.

Een extra onderdeel in deze fase is de tool DRIVE.
DRIVE is een acroniem dat staat voor Do, Restrictions, Investments, Values en Essential outcomes.
Deze tool helpt ons voor de vraagstelling criteria te bedenken waar we rekening mee moeten houden.

Vervolgens gaan we met de “ probleemeigenaar” benoemen hoe de situatie eruit ziet als het probleem is opgelost (zie model Productive Thinking “ What’s success” ).

Uiteindelijk komen we (zie model Productive Thinking Catalytic question) tot een katalyserende (tot de verbeelding sprekende) vraag die de basis gaat worden voor onze brainstormdag.

Tijdens onze intake zullen we ook inzoomen op de samenstelling van de brainstormgroep waarbij we zorgvuldig letten op het aandeel probleemeigenaren, generalisten maar vooral ook “wilde ganzen”. Deze laatste groep bestaat uit creatieve denkers die gewend zijn om veel ideeën in korte tijd te genereren.

Dagdeel 2 en 3 

Tijdens de brainstormsessie zullen we met een groep van maximaal 15 geselecteerde deelnemers aan de slag gaan om nieuwe ideeën te bedenken voor onze uitdaging. Op het einde van deze dag zal een eerste schifting worden gemaakt. Resultaat is een aantal ideeën en concepten richting uiteindelijke oplossing.

Dagdeel 4 Convergentie (één tot anderhalf dagdeel): 

In het laatste ( één tot anderhalve) dagdeel gaan we de oogst van de brainstorm nogmaals selecteren en onder de loep leggen. Dit wordt gedaan door “ de probleemeigenaar” aangevuld met enkele ondernemers uit de brainstormgroep c.q. stakeholders door de ondernemer zelf gekozen. Hiervoor gebruiken we een aantal tools om de ideeën te versterken en levensvatbaar te maken. Hier zoeken we ook naar de ingrediënten die de ondernemer gaat vervatten in business proposities.

Ik heb beschreven hoe een brainstormproces werkt maar dat wil nog niet zeggen dat het nu allemaal soepel zal verlopen. Ik help u graag om aan u te leren hoe u dergelijke processen zélf effectief en succesvol in uw organisatie kunt neerzetten. Maak een afspraak en de stilte voor de (brain)storm) is snel voorbij

Under pressure: groepsdruk!


Groepsdruk is een fenomeen dat we misschien niet meteen als zodanig ervaren. Meestal achteraf is er die bekende knoop in je maag.

Het ontstaat meestal zonder dat we er erg in hebben… 

Dominante personen in een vergadering maken er handig gebruik van door hun mening fors te ventileren, vervolgens rond te kijken om te onderzoeken of er twijfelaars en instemmers zijn. De volgende magistrale move is het binnenhengelen van deze “zielsverwanten” door ze een virtuele instemmende aai over de bol te geven. “Kijk, hij zegt het ook”

Dodelijk en levensgevaarlijk want de underdog in de discussie heeft het nakijken omdat hij het absoluut niet zal wagen tegen de opgebouwde meerderheid stelling te nemen.

Groepsdruk. Ten tijde van dictatoriale regimes een van de sterkste wapens. 

Je eigen mening is vanzelfsprekend belangrijk en het ventileren daarvan een grondrecht. Elk mens mag zijn mening uiten. In onze democratie dan…

Maar gehoord worden is ook een democratisch recht!

Democratie (van het Grieks dèmos, “volk” en “kratein, “heersen”, dus letterlijk “volksheerschappij”) is een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Men onderscheidt directe democratie, waarin burgers persoonlijk stemmen over wetten, besluiten en benoemingen, en indirecte, waarin het volk zich laat vertegenwoordigen door een gekozen orgaan, zoals een raad of parlement.

Deze “groepsdruk”situaties zie je bij, niet begeleide, brainstorms meestal ook gebeuren. 

In het geval dat ik een brainstorm begeleid zal het niet verder komen als “dreigen te gaan gebeuren”. Want ik grijp dan in. Een taak als facilitator van een proces is immers om er voor te zorgen dat iedereen op een gelijkwaardige wijze kan deelnemen.

Groepsdruk ontstaat in deze sessies niet zelden omdat bepaalde deelnemers zich bedreigd voelen door veranderingen die als gevolg van het doorvoeren van nieuwe ideeën zouden kunnen ontstaan.

Dán worden de “ideakillers” gelanceerd: “Hebben we al gedaan” , “Vindt onze directie nooit goed”,  “Is de wereld nog niet aan toe”  en ga zo maar door. 

Heb je geen sterke mensen in je meeting die tegenwicht kunnen geven dan kun je je sessie (vergadering of brainstorm) als verloren beschouwen. Tenzij je die bijeenkomst professioneel laat begeleiden.

Tijdens mijn opleidingen in het creatieve denken heb ik les gekregen in groepsdynamica (of groepsdynamiek).

Groepsdynamiek is een systeem van gedragingen en psychologische processen die plaatsvinden binnen een sociale groep (intragroepsdynamiek), of tussen sociale groepen (intergroepsdynamiek).

Tijdens de lessen begreep ik dat ik enerzijds van nature een goede feeling had  maar anderzijds had mijn leven en werk vóór publiek en groepen en de interactie mét het publiek me veel van deze materie geleerd. Het is net als autorijden: als je je rijbewijs hebt gehaald begint het echte leren pas.

Het begint vóór het begint!
Als ik les geef of een proces begeleid zorg ik vóór de eerste deelnemer binnenkomt dat ik alles gereed heb staan. Beamer, laptop, flipover etc. Ik kan dan de tijd nemen om de deelnemers, zoals ik het altijd zeg, te “lezen”. Natuurlijk ben ik geen helderziende maar ik probeer toch een eerste indruk te krijgen. Dat helpt me om de groep goed te kunnen faciliteren.

Er zijn drie types van deelnemers, zo heb ik tijdens een training in de States ooit geleerd (theorie volgens Carson Tate), die je kunt tegenkomen tijdens een sessie:

Gevangenen, vakantiegangers en oprechte deelnemers

  • De gevangene moeteen sessie bijwonen en doet dat dus niet uit vrije wil.
  • De vakantiegangers zal op vergaderingen of conferenties verschijnen, maar meestal voor de extraatjes, zoals gratis eten. Ze vinden het prima om er te zijn maar niet om de juiste redenen. 
  • Dan tenslotte de oprechte deelnemer. Die is actief betrokkenbij het leren. Ze doen niet alleen wat er van hen wordt verlangd maar ook meer.

Als je mensen leert lezen (je kunt het oefenen) ga je anders een gesprek in. Ik gebruik de metafoor van een salsadans vaker: beweeg mee met je partner en voel zijn of haar heupen gezamenlijk op het ritme van de muziek. Dán kom je tot een perfecte dans!

Foursight (zie https://www.sjraputs.nl/foursight/) heeft me enorm geholpen om mensen te “lezen”. Ik herken natuurlijke eigenschappen en weet daarmee om te gaan. Ook in uw organisatie is het belangrijk dat mensen weten wie ze tegenover zich hebben staan en hoe ze daar het meest effectief mee kunnen omgaan. Dat scheelt een boel narigheid en levert een berg harmonie op!

Ik kan als gecertificeerd Foursight trainer ook uw bedrijf of organisatie onder de loep nemen.

Het is dus belangrijk dat u goed inschat hoe uw brainstormgroep of vergaderteam is opgebouwd. Natuurlijk zijn we soms tot elkaar veroordeeld maar zeker dán moeten weten hoe om te gaan met die gevaarlijke insluiper die groepsdruk heet.

Sjra Puts begeleidt uw vergader-en brainstormsessies op een professionele manier. 

Het is de basis van een succesvolle meeting!

Zonder pressure…